तिन जना केन्द्रिय सदस्यले दोलखामा कांग्रेस जिताउन सक्लान ?

दोलखा, पुस ९
गत प्रतिनिधि सभा निर्वाचन (२०७४) मा देशभरमै सबै भन्दा बुढी मतान्तरले कम्युनिष्ट संग पराजय व्यहोरेको दोलखा जिल्ला कांग्रेसबाट प्रतिनिधित्व गर्दै तिन जना नेता नेपाली कांग्रेसको केन्द्रिय सदस्य बनेका छन् ।

बिहिबार राती सकिएको १४ औं महाधिवेशनको निर्वाचनका सबै परिणामहरु आईसक्दा दोलखा जिल्लाबाट तिन जना केन्द्रिय सदस्य निर्वाचित भएका हुन् । दोलखाबाट ३५ सिटको खुला तर्फ ३, खस आर्य खुला तर्फ १ र अपांग खुला तर्फ १ गरी ५ जनाले उम्म्मेद्धारी दिएका थिए ।

५ जना मध्ये खुला तर्फ उम्मेद्धारी दिएका पार्टीका सांसद जिपछिरिङ लामा, नेताहरु कुन्दनराज काफ्ले र अजयबाबु शिवाकोटीले मात्र विजय हासिल गरेका छन् । ३५ जना केन्द्रिय सदस्यका लागी ९९ जनाको उम्मेद्धारी परेको खुला कोटामा दोलखाबाट प्रतिनिधित्व गर्ने पार्टीका समानुपातिक सांसद लामाले २७ सय २ मत सहित नवौं स्थानमा विजय हासिल गरे । सभापति देउवा निकट लामा समाजसेवार पार्टी राजनितिबाटै स्थापित नेता हुन् ।

यस्तै बिद्यार्थी राजनितिबाट उदाएका नेविसंघका पूर्व महामन्त्री कुन्दनराज काफ्लेले २२ सय ७९ मत सहित बिसौं स्थानमा जिते भने बिद्यालय र क्याम्पस तहमा नेविसंघ हुँदै पत्रकारिता पृष्ठभुमीबाट पार्टी राजनितिमा होमिएका नेपाल प्रेस युनियनका महासचिव अजयबाबु शिवाकोटीले १८ सय ११ मत सहित २९ औं स्थानमा केन्द्रिय सदस्य जितेका छन् । पार्टी निर्वाचनमा ४ हजार ६ सय ७९ मत खसेको थियो । विजयी लामा र काफ्ले शेरबहादुर देउवा नेतृत्वको संस्थापन टिम र शिवाकोटी शेखर कोईराला नेतृत्वको संस्थापन ईत्तर समुहबाट चुनाव लडेका थिए ।

यस्तै दोलखाबाट प्रतिनिधित्व गर्दै ७ जनाको सिटमा खस आर्य खुलामा शेखर समुहबाटै उम्मेद्धारी दिएका पूर्व जिल्ला सभापति ताराबहादुर कोईरालाले जित निकाल्न सकेनन् । ४२ जना लडेको सिटमा उनी १६ सय ९ मत सहित दशौं भए । अपांग कोटामा लडेका दोलखाकै पुष्करकुमार खड्काले १ सय २ मत ल्याए ।

दोलखाबाट पहिलो चोटी एकै पटक ३ जना केन्द्रिय सदस्य निर्वाचित भएको पूर्व जिल्ला सभापति उद्धवराज काफ्लेले बताए । उनका अनुसार यस अघि स्वर्गिय नेता भीमबहादुर तामाङले मात्र दोलखाबाट केन्द्रमा प्रतिनिधित्व गर्थे । ‘नेपाली कांग्रर कांग्रेस प्रजातान्त्रिक बिच एकिकरण भएपछि बनेको केन्द्रिय समितिमा जिपछिरिङ लामा एक कार्यकाल केन्द्रिय सदस्य हुनुभयो’ पूर्व पार्टी सभापति काफ्लेले भने – ‘निर्वाचन जितेर तिनै जना केन्द्रिय सदस्य बनेको यो पहिलो हो।’

पार्टीका पूर्व जिल्ला सभापति काफ्ले कमजोर संगठन रहेको जिल्लामा तिनै जनाका निम्ती नैतिक चुनौती रहेको बताउछन् । ‘केन्द्रको निति तथा कार्यक्रम बनाउने र देशभर कार्यान्वयनमा लैजाने काम केन्द्रिय सदस्यको हुन्छ’ उनी भन्छन– ‘तर त्यसो गर्दै गर्दा आफ्नो गृह जिल्लामा समेत मजबुत संगठन निर्माण गर्ने नैतिक अभिभारा उहाँहरुमा हुन्छ’ । काफ्लै पार्टी जिल्ला समिति संग मिलेर आउदो स्थानिय, प्रदेश र प्रतिनिधि सभा निर्वाचनमा जित निकालेर परिणाममुखी नतिजा निकाल्ने चुनौती सहित तिनै जनाको अग्नि परिक्षा शुरु भएको बताउछन् ।

कांग्रेसका पूर्व जिल्ला सचिव सन्तोष रिमाल समेत कम्युनिष्ट संग सबैभन्दा बढी फराकिलो मतान्तर भएको जिल्लाका तिनै जना केन्द्रिय सदस्यका निम्ती प्रतिष्ठाको बिषय देखेका छन् । ‘केन्द्रिय सदस्यले देशैभरी समय दिनुपर्छ तर कम्तीमा ४० प्रतिशत समय जिल्ला र यहाँकै पार्टीको लागी दिएर गृह जिल्लामा चुनाव जिताउने गरी काम गर्न सक्नुभएन भने उहाँहरु केन्द्रीय समितिमा गएको जिल्लाका लागी केही फाईदा हुनेछैन्’ ।

तिनै जनाको गृहपालिका विपक्षीको पोल्टामा

केन्द्रीय सदस्य जितेका लामा जिरी नगरपालिका १ श्यामा गाउँबाट प्रतिनिधित्व गर्छन् । गत स्थानिय चुनावमा उनको गृह नगरका ९ ओटा वडा मध्ये उनको वडा मात्र कांग्रेसले जितेको छ । नगर प्रमुख र उपप्रमुख एमालेले जितेको थियो ।

यस्तै तामाकोशी गाउँपालिका ३ जफेबाट प्रतिनिधित्व गर्ने केन्द्रिय सदस्य काफ्लेको गृह गाउँपालिकामा समेत गत स्थानिय चुनावमा एमालेले जितेको थियो । ७ ओटा वडा मध्ये काफ्लेको वडा सहित ३ ओटामा कांग्रेस र बाँकीमा एमालेका वडाध्यक्ष छन् ।

अर्का केन्द्रिय सदस्य शिवाकोटीको गृह नगर भीमेश्वर नगरपालिकामा समेत एमालेकै मेयर र उपमेयर छन् । शिवाकोटीको आफ्नै वडा समेत कांग्रेसको छैन् । ९ ओटा वडा मध्ये ७ ओटामा एमाले र दुईमा कांग्रेसका वडाध्यक्ष छन् ।

दोलखामा ९ स्थानिय तह मध्ये ७ एमाले र दुई कांग्रेसले जितेका थिए । यस्तै एक संघीय सभा निर्वाचन क्षेत्र रहेको जिल्लामा संघीय सांसद एमाले र दुई प्रदेश सांसद मध्ये एक माओवादी केन्द्र र एक एमालेले जितेको थियो । जिल्लामा बहुदल पछि २०५१ सालमा स्वर्गीय भीमबहादुर तामाङले एक पटक सांसद जिते यता कांग्रेसले अहिले सम्म चुनाव जित्न सकेको छैन् ।